„Jeden dzień Iwana Denisowicza” to niecałe 100 stron tekstu. Na pierwszy rzut oka – niby nic. O łagrach powstało książek tysiące: wiele bardziej znanych, niektóre zostały nawet uznane za lektury szkolne. Jednak to opowiadanie jest szczególnie godne polecenia!

Fabułą książki jest opis tylko jednego dnia z wielu tysięcy takich samych w katorżniczym łagrze Ust-Iżma. Narrator opisuje nam losy Iwana Denisowicza Szuchowa, typowego więźnia politycznego. W łagrze znalazł się po wojnie z powodu oskarżenia o szpiegowanie na rzecz Niemców. Jedyną przesłanką był powrót z niewoli, dowodem, zeznanie wymuszone torturami.

Iwan stracił kontakt ze światem zewnętrznym dla dobra swoich bliskich. Łagier już nim zawładnął, a on nauczył się w nim żyć.

Śledzimy jego poczynania od rana do zachodu słońca. Śniadanie, praca, obiad, wizyta u lekarza, inspekcja baraku… tylko tyle i aż tyle.

…a więzień ma w końcu kilka chwil tylko dla siebie pozwala sobie na krótki monolog wewnętrzny. Jego słowa zostawiają w pamięci niezatarty ślad. Te myśli są jak wyrzut sumienia, a zarazem przestroga.

Trudno jest rozstać się z tą książką. Można ją odłożyć na półkę, oddać do biblioteki – a ona ciągle wraca. To cecha wielkiej literatury!